જે વ્યક્તિ ઇસ્લામ ધર્મ અંગીકાર કરશે તે માત્ર ‘મુસ્લિમ’ હશે, તે કોઈ ખાસ પછાત વર્ગ મુસ્લિમ સમુદાયનો હોવાનો દાવો કરી શકશે નહીં. મદ્રાસ હાઈકોર્ટની મદુરાઈ ખંડપીઠે ધર્માંતરણ અને અનામત સંબંધિત એક મહત્વપૂર્ણ કેસમાં મોટો ચુકાદો આપતી વખતે આ વાત કહી હતી. કોર્ટે તમિલનાડુ સરકારના 2024 ના આદેશને પણ ગેરબંધારણીય જાહેર કર્યો હતો, જેમાં ઇસ્લામ ધર્મ અંગીકાર કરનારાઓને બીસી (મુસ્લિમ) દરજ્જો આપવાની જોગવાઈ કરવામાં આવી હતી.

આ કેસ તુતીકોરિન જિલ્લાના એક વ્યક્તિ દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી અરજીને લગતો હતો. એક હિન્દુ પરિવારમાં જન્મેલા તેમણે 2015માં ઇસ્લામ ધર્મ અંગીકાર કર્યો હતો અને પોતાનું નામ બદલ્યું હતું. ત્યારબાદ તેમણે ‘મુસ્લિમ લેબ્બાઈ’ સમુદાયના હોવાનો દાવો કર્યો હતો અને સમુદાયનું પ્રમાણપત્ર માંગ્યું હતું, પરંતુ તહસીલદારે તેમની અરજી ફગાવી દીધી હતી. આ નિર્ણયને પડકારતા તેઓ હાઈકોર્ટમાં પહોંચ્યા હતા.

આ કેસની સુનાવણી દરમિયાન, રાજ્ય સરકારે દલીલ કરી હતી કે 2024 ના સરકારી આદેશ હેઠળ, ફક્ત તે જ લોકો જે પહેલાથી જ પછાત વર્ગ (બીસી), અત્યંત પછાત વર્ગ (એમબીસી), વિમુક્ત સમાજ (ડીએનસી) અથવા અનુસૂચિત જાતિ (એસસી) હેઠળ અનામતનો લાભ લઈ રહ્યા છે તેઓ ઇસ્લામ ધર્મ અપનાવ્યા પછી પણ બીસી (મુસ્લિમ) તરીકે અનામતનો લાભ લઈ શકશે. સરકારે કહ્યું કે આનાથી સામાજિક સંતુલન પર કોઈ અસર પડશે નહીં.

કોર્ટે પોતાના ચુકાદામાં એમ પણ કહ્યું હતું કે ઇસ્લામ સમાનતા અને સામાજિક સમાનતાનો સંદેશ આપે છે. આવી સ્થિતિમાં, ઇસ્લામની અંદર, કેટલાક સમુદાયોને પછાત અને કેટલાક આગળના ગણવા, કુરાનની મૂળ ભાવનાની વિરુદ્ધ છે. જ્યારે મુસ્લિમ સમાજમાં ઐતિહાસિક કારણોસર વિવિધ સમુદાયો છે, ત્યારે રાઉથર, મેરાકૈર, લેબબાઈ અથવા ડેક્કની જેવા સમુદાયો જન્મથી નક્કી થાય છે, ધર્માંતરણ દ્વારા નહીં.

ખંડપીઠે અવલોકન કર્યું હતું કે માત્ર એટલા માટે કે કોઈ વ્યક્તિ ઇસ્લામ ધર્મ અંગીકાર કરે છે તે તેને કોઈ ચોક્કસ મુસ્લિમ સમુદાયનો સભ્ય બનાવતો નથી. તેથી, કોર્ટના પૂર્વ-સ્થાપિત કાનૂની સિદ્ધાંતને ફક્ત સરકારી આદેશ દ્વારા બદલી શકાતો નથી.

હાઈકોર્ટે એમ પણ કહ્યું હતું કે સત્તાના વિભાજનનો સિદ્ધાંત એ બંધારણનો મૂળ આધાર છે. સરકાર ફક્ત સરકારી આદેશ જારી કરીને કોર્ટના અંતિમ નિર્ણયને રદ કરી શકશે નહીં. કોર્ટે એમ પણ કહ્યું હતું કે સરકારે બીસી, એમબીસી, ડીએનસી અને એસસી જેવા વિવિધ સામાજિક વર્ગમાંથી ઇસ્લામ ધર્મ અંગીકાર કરનારાઓને એક જ કેટેગરીમાં રાખીને અનામત આપવાનો પ્રયાસ કર્યો છે, જોકે સુપ્રીમ કોર્ટે ઘણા ચુકાદાઓમાં સ્પષ્ટ કર્યું છે કે અનુસૂચિત જાતિ અને અન્ય પછાત વર્ગો અલગ બંધારણીય વર્ગો છે.

આ તમામ તથ્યોને ધ્યાનમાં રાખીને હાઈકોર્ટે કહ્યું કે 2024નો સરકારી આદેશ માત્ર બંધારણની વિરુદ્ધ જ નથી, પરંતુ તે ઇસ્લામની સમાનતાના સિદ્ધાંતને પણ અનુરૂપ નથી. આથી કોર્ટે તેને ગેરબંધારણીય ગણાવીને ફગાવી દીધી હતી. આ સાથે સંબંધિત અરજીનો પણ નિકાલ કરવામાં આવ્યો હતો.