શું તમારા ફોનમાં પણ 11:41 વાગ્યે આવ્યો એલર્ટ મેસેજ? સરકારે આ સિસ્ટમ કેમ લોન્ચ કરી? જાણો ખાસિયત

NDMA Alert Message: શું હમણા 11:40ની આસપાસ તમારા ફોનમાં પણ કોઈ એલર્ટનો મેસેજ આવ્યો હતો? ફોનમાં અચાનક સાયરન વાગવા લાગ્યું હતું? તો તમારે ગભરાવાની કે ચિંતા કરવાની જરૂર નથી. આ ભારત સરકાર તરફથી મોકલવામાં આવેલો મેસેજ હતો. આ મેસેજ ભારત સરકારે પોતાની એલર્ટ સર્વિસની ટેસ્ટિંગ માટે મોકલ્યો હતો, જેથી ઈમરજન્સી વખતે આ સર્વિસનો ઉપયોગ કરી શકાય.

ભારત સરકાર દેશમાં એક નવી ડિઝાસ્ટર વોર્નિંગ સિસ્ટમ એટલે કે ‘સેલ બ્રોડકાસ્ટ ઍલર્ટ’ (Cell Broadcast Alert) ટેસ્ટ કરી રહી છે. ભારત સરકાર દ્વારા મોકલવામાં આવેલા મેસેજમાં લખ્યું હતું કે, “ભારતે પોતાના નાગરિકો માટે તાત્કાલિક આપત્તિ એલર્ટ સર્વિસ (Immediate Disaster Alert Service) માટે સ્વદેશી ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ કરીને સેલ બ્રોડકાસ્ટ લોન્ચ (Cell Broadcast Alert) કર્યું છે. સતર્ક નાગરિક, સુરક્ષિત દેશ. આ મેસેજ મળ્યા પછી જનતાએ કોઈ એક્શન લેવાની જરૂર નથી. આ માત્ર એક ટેસ્ટિંગ મેસેજ છે. ભારત સરકાર.”

ક્યાંથી મોકલવામાં આવ્યો આ મેસેજ? – કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહે કેન્દ્રીય સંચાર મંત્રી જ્યોતિરાદિત્ય સિંધિયાની હાજરીમાં 2 મે 2026ના રોજ મોબાઇલ આધારિત ડિઝાસ્ટર કમ્યુનિકેશન સિસ્ટમ લોન્ચ કરી હતી. આ સિસ્ટમને ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ ટેલિકમ્યુનિકેશન્સ (DoT), કમ્યુનિકેશન્સ મિનિસ્ટ્રી અને નેશનલ ડિઝાસ્ટર મેનેજમેન્ટ ઓથોરિટી (NDMA) અને ભારત સરકારે સાથે મળીને વિકસાવી છે, જેથી નાગરિકો સુધી જરૂરી માહિતી સમયસર પહોંચી શકે.

શા માટે કરવામાં આવે છે આ ટેસ્ટિંગ? – દરેક દેશમાં સરકારનો પ્રયાસ હોય છે કે ઈમરજન્સી કે મુશ્કેલ પરિસ્થિતિમાં નાગરિકો સુધી ઝડપથી માહિતી પહોંચાડી શકાય. આજના સમયમાં ફોન એ એકમાત્ર સાધન છે, જેના દ્વારા સૌથી ઝડપથી નાગરિકોને સાવચેત કરી શકાય છે. ભારત સરકારે આ માટે મોબાઇલ આધારિત ડિઝાસ્ટર કમ્યુનિકેશન સિસ્ટમનું ટેસ્ટિંગ કર્યું છે, જેથી મુશ્કેલ સમયે તેનો ઉપયોગ કરીને લોકોને સમયસર ચેતવણી આપી શકાય. આ સિસ્ટમ દ્વારા સેકન્ડોમાં લાખો લોકોના મોબાઇલ પર સીધો મેસેજ મોકલી શકાશે, જેથી તેઓ સમયસર સુરક્ષિત સ્થળે પહોંચી શકે.

કેવી રીતે કામ કરે છે આ સિસ્ટમ? – આ એલર્ટ સિસ્ટમ ‘કોમન એલર્ટિંગ પ્રોટોકોલ’ (CAP) પર આધારિત છે, જે ઇન્ટરનેશનલ ટેલિકોમ્યુનિકેશન યુનિયન દ્વારા સૂચવવામાં આવ્યો છે. આ સિસ્ટમ દેશના તમામ 36 રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં પહેલેથી જ સક્રિય છે. આ ટેકનોલોજી દ્વારા કોઈ ચોક્કસ વિસ્તારમાં હાજર મોબાઈલ વપરાશકર્તાઓને SMS દ્વારા આપત્તિ સંબંધિત ચેતવણી મોકલવામાં આવે છે. તેનો ફાયદો એ છે કે માત્ર તે જ વિસ્તારના લોકોને એલર્ટ મળે છે જ્યાં જોખમ હોય છે.

શું છે Cell Broadcast ટેકનોલોજી? – SMS ઉપરાંત હવે સેલ બ્રોડકાસ્ટ (CB) ટેકનોલોજી પણ ઉમેરવામાં આવી છે. આ ટેકનોલોજી દ્વારા કોઈ એક વિસ્તારમાં હાજર તમામ મોબાઈલ ડિવાઈસ પર એકસાથે મેસેજ મોકલી શકાય છે. આનાથી એલર્ટ લગભગ રિયલ-ટાઈમમાં લોકો સુધી પહોંચી જાય છે. મોટા પાયે લોકોને તાત્કાલિક માહિતી આપવા માટે આ સિસ્ટમ અત્યંત અસરકારક માનવામાં આવે છે.